Masażem nazywamy zespół różnych zabiegów manualnych, które w sposób mechaniczny dzałają na skórę , tkankę podskórną, mięśnie, stawy, a także w postaci zmian odruchowych na narządy wewnętrzne, nerwy, układ krążenia.

masaż leczy - odpręża - reguluje napięcia mięśniowe - zmniejsza napięcia psychiczne - zwiększa ogólną odporność organizmu
oraz
podnosi gotowość podejmowania wysiłku fizycznego

efekty te osiąga się w wyniku umiejętnego połączenia niżej wymienionych metod

 masaż klasyczny   --    masaż segmentarny     --   drenaż limfatyczny

Masaż klasyczny

Jest to ręczny zabieg fizykalny, składający się z sześciu podstawowych ruchów: głaskań, rozcierań, ugniatań, ucisków, wibracji. Ruchy te powinny być wykonywane zawsze w wymienionej kolejności, czyli od najsłabszych do najmocniejszych przy czym kierunek ich wykonywania musi być zgodny z kierunkiem przepływu krwi żylnej i limfy. Wyjątkiem od tej reguły są jedynie oklepywania, których zadaniem jest pobudzenie krążenia w miejscu oklepywanym po przez zassanie krwi z miejsc położonych powyżej i poniżej obszaru oklepywanego, w związku z czym mogą one być wykonywane w obydwu kierunkach. Głaskania - są to posuwiste ruchy, które w zależności od części ciała objętej masażem wykonuje się palcami lub całymi dłońmi, ściśle przylegającymi do masowanej powierzchni. Mają one na celu złuszczenie obumarłego naskórka rozgrzanie i otwarcie porów skórnych, dzięki czemu dochodzi do lepszego utlenowania i odżywienia tkanki skórnej oraz bezpośrednio pod nią leżącej tkanki łącznej. Głaskania rozpoczynają oraz kończą zabieg masażu klasycznego, ale w zależności od potrzeb mogą być one również wplatane pomiędzy pozostałe ruchy w trakcie zabiegu. Rozcierania - to koliście lub spiralnie wykonywane ruchy obrotowe rąk, biegnące wzdłuż masowanego odcinka ciała. Wykonuje się je zazwyczaj opuszkami palców lub nasadą dłoni Celem rozcierań jest rozgrzanie i doprowadzenie do lepszego ukrwienia tkanki podskórnej oraz płycej położonych mięśni. Szczególnie przydatne są one w opracowaniu więzadeł i torebek stawowych. zwłaszcza w przypadku przykurczów gdzie zastosowanie głębokich rozcierań kolistych znacznie przyspiesza ich regenerację. Ugniatania - polegają na przerabianiu tkanki mięśniowej pomiędzy kciukiem a czterema pozostałymi palcami ręki lub obu rąk naprzemiennie (ugniatania podłużne); albo na przekazywaniu fałdu mięśniowego z ręki prowadzącej do podążającej za nią (ugniatanie poprzeczne). Celem ugniatań jest usunięcie produktów przemiany materii z głębiej położonych grup mięśniowych (jak np.: kwas mlekowy), co pozwala przyspieszyć ich regenerację po wysiłku. W przypadku zaników mięśniowych i zwiotczeń stosuje się ugniatania o wyższej intensywności, co przyspiesza przyrost masy mięśniowej i pomaga powrócić mięśniom do naturalnej sprężystości. Uciski - są ruchami podobnymi do ugniatań z tym że wykonuje się je jednocześni i mają one charakter ruchu przepychającego. Zadaniem tych ruchów jest przesunięcie produktów przemiany materii do głównych węzłów limfatycznych w celu szybszego ich wydalenia z organizmu. Wibracje - polegają na wprowadzeniu w szybkie drgania masowanej części ciała i w zależności od jej powierzchni może być wykonywana palcami, jedną ręką lub oburącz. Ruch ten wykonany lekko, rozluźnia tkanki i wywołuje wrażenie relaksu. Mocne wibracje mają natomiast silne działanie pobudzające, co czyni je szczególnie przydatnymi w zwalczaniu zaników mięśniowych i porażeń wiotkich. Wibracje wydatnie przyspieszają przemianę materii w tkance podskórnej, co pomaga w spalaniu nadmiaru tkanki tłuszczowej oraz pozwala je wykorzystać do walki z tzw. cellulitis. Masaż klasyczny stosowany był już w starożytności i stanowi jedną z najstarszych metod leczenia manualnego. Dziś przeżywa on swój renesans i z powodzeniem wykorzystywany jest w rehabilitacji i fizykoterapii jako osobny zabieg leczniczy, bądź też uzupełniający inne formy terapii i techniki manualne. Może on być wykonywany suchymi rękami, co jest wskazane wówczas gdy stosuje się go jako wstęp do innych technik manualnych (np.: chiroterapia, masaż segmentarny); albo przy użyciu środków poślizgowych, które ułatwiają dotarcie do głębiej położonych tkanek i stosowane są przede wszystkim w masażu sportowym, relaksacyjnym oraz wyszczuplającym. Wymagania jakie stawia przed terapeutą masaż klasyczny dotyczą przede wszystkim sprawności manualnej i wyczulenia na dotyk. Ruchy powinny być wykonywane płynnie, miękko i pewnie, nie powinny pozostawiać przykrego wrażenia ścierania skóry, pieczenia, czy szczypania. Przygotowanie teoretyczne masażysty powinno obejmować gruntowną wiedzę z dziedziny anatomii i fizjologii człowieka, szczególnie uwzględniającą znajomość układów: kostnego, mięśniowego, nerwowego oraz krążenia .

Masaż segnemntalny

Masaż segmentarny jest metodą opartą na odkryciach wielu badaczy np. Head w 1896 roku zauważył, że w chorobach niektórych narządów wewnętrznych, pewne odcinki skóry wykazują wzmożoną wrażliwość na ucisk, ciepło i zimno. Mackenzie w 1917 roku odkrył, że mięśnie powiązane segmentarnie z chorymi narządami wewnętrznymi, wykazują wzmożoną wrażliwość bólową oraz zwiększone napięcie. Badania tych i wielu innych badaczy zajmujących się powiązaniami tkanek i narządów wewnętrznych stały się podstawą masażu segmentarnego i zaowocowały pracą dwóch klinicystów Otto Glaser i Aleksander Dalicho zatytułowaną "Segment masage" wydaną w 1962 roku w Lipsku. Jest to rodzaj zabiegu fizykalnego, pozwalającego na wykrywanie i usuwanie zmian chorobowych powstałych na drodze odruchowej. Oddziaływając na skórę, mięśnie, tkankę łączną i okostną w określonych okolicach ciała, można wywierać wpływ na powiązane z nimi poprzez układ nerwowy i wewnątrzwydzielniczy; narządy wewnętrzne. Powiązane w ten sposób tkanki i narządy wewnętrzne tworzą tzw. krąg czynnościowy, dlatego jakikolwiek proces chorobowy w którymś z elementów kręgu czynnościowego może powodować zmiany odruchowe w pozostałych jego elementach. . W masażu segmentarnym wyróżnia się zatem chwyty diagnostyczne, służące do wykrywania zmian odruchowych w tkankach i narządach oraz chwyty lecznicze, wykorzystywane do usuwania tych zmian. Metoda ta jest doskonałym uzupełnieniem masażu klasycznego lub jak twierdzą inni masaż klasyczny jest uzupełnieniem segmentarnego. Niezależnie jednak z którą z tych opinii się zgodzimy pewne jest, że połączenie obydwu metod wpływa na zwiększenie skuteczności zabiegu manualnego.

Drenaż limfatyczny

Drenaż limfatyczny jest jedną z metod leczenia fizykalnego. Zastosowanie odpowiednich rękoczynów pozwala na usprawnienie krążenia limfy przeciwdziałając powstawaniu chorób wywołanych jej zastojem, jak również likwidując obrzęki zastoinowe, zapalne, onkotyczne i chłonne. Pozwala także na usprawnienie przepływu limfy po przebytych chorobach zakaźnych i nowotworowych, przyspieszając powrót do zdrowia. Twórcą drenażu limfatycznego jest duński lekarz Emil Vodder. Opracowana przez Voddera metoda masażu była efektem 25 lat studiów i badań klinicznych. Vodder w swojej pracy stykał się z zaburzeniami gospodarki wodnej w mięśniach, ze zmianami skórnymi, z zaburzeniami w wydzielaniu błon śluzowych, zapaleniarni zatok i innych. Zastosowanie drenażu limfatycznego w tych schorzeniach bardzo szybko prowadziło do poprawy stanu zdrowia i w większości przypadków trwałego wyleczenia. Opublikowany w 1934 roku przez Voddera drenaż limfatyczny bardzo szybko zyskał uznanie i stosowany jest do dnia dzisiejszego zarówno jako masaż ogólny, jak i metoda pielęgnacji twarzy. W ostatnich latach drenaż limfatyczny przeżywa swój renesans. Obecnie jest jednym z najczęściej wykonywanych zabiegów masażu, szczególnie w Europie Zachodniej. To wielkie zainteresowanie drenażem spowodowało powstanie wielu technik i sposobów postępowania, jednak sam mechanizm oddziaływania na układ limfatyczny pozostaje nie zmieniony.